საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ერთ-ერთ სერიოზულ გამოწვევად, სხვა გადამდებ დაავადებებთან ერთად, ისევ რჩება ტუბერკულოზი,_ ამის შესახებ “გურია ნიუსს” ოზურგეთის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგმა ელზა სიმონიშვილმა განუცხადა.
სიმონიშვილის თქმით, ტუბერკულოზი არის ინფექციური დაავადება, რომელიც უპირატესად ფილტვებს აზიანებს, თუმცა მისი გავრცელება სხეულის სხვა ნაწილებშიც არის შესაძლებელი. შემთხვევათა უმრავლესობა ჩვენში მაინც ტუბერკულოზის ფილტვისმიერი ფორმაა.
როგორც ცნობილია, გასული საუკუნის 70-80-იან წლებში დაავადება, პრაქტიკულად, დამარცხებულად მიიჩნეოდა, მაგრამ 20-25 წლის შემდეგ იგი უფრო აგრესიული, გაძლიერებული და ტუბსაწინააღმდეგო პრეპარატებისადმი მდგრადი ფორმით დაუბრუნდა კაცობრიობას. ტუბერკულოზი ინფექციური დაავადებაა, რომელსაც ტუბერკულოზის მიკობაქტერია იწვევს.
ელზა სიმონიშვილის თქმით, საქართველო მიეკუთვნება იმ ქვეყნების რიცხვს, სადაც ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკა და მკურნალობა სრულიად უფასოა და სახელმწიფო პროგრამით ფინანსდება. თანამედროვე კვლევის მეთოდი: ( GeneXpert), ამჟამად საშუალებას იძლევა დაავადება სულ რამდენიმე საათში გამოვლინდეს.
რაც შეეხება ოზურგეთში არსებულ ვითარებას, ეპიდემიოლოგი ამბობს:
_ 2025 წლის იანვრიდან დღემდე სულ გამოკვლეულია 209 საეჭვო სიმპტომების მქონე პაციენტი, ამათგან ლაბორატორიულად დადასტურებული იქნა აქტიური ტუბერკულოზის 15 შემთხვევა. ჯანდაცვის ცენტრის ეპიდემიოლოგის მიერ ტუბ-კაბინეტში გამოკვლევისათვის გადამისამართებული იქნა თითოეული შემთხვევის ყველა ახლო კონტაქტი. დამყარდა ზედამხედველობა მკურნალობის მიმდინარეობაზე.
_ რა არის დაავადების ძირითადი სიმპტომები – როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?
_ ტუბერკულოზისათვის დამახასიათებელია შემდეგი ძირითადი ნიშნები: ხველა, რომელიც გრძელდება 2 კვირაზე მეტხანს; დაბალი სიცხეები (სუბფებრილური ტემპერატურა), ძირითადად საღამოობით; ღამის ოფლიანობა; უმიზეზო კლება წონაში და საერთო სისუსტე.
_ როგორ დავიცვათ თავი და გარშემომყოფები?
_ დროული დიაგნოსტიკა: ეს არის ყველაზე ეფექტური პრევენცია.ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ პაციენტი, რომელიც მკურნალობას იწყებს— რამდენიმე კვირაში წყვეტს ბაქტერიის გამოყოფას და უსაფრთხო ხდება სხვებისთვის.
ჯანსაღი ცხოვრების წესი: ძლიერი იმუნური სისტემა ორგანიზმს ეხმარება ინფექციასთან გამკლავებაში.
სტიგმის დაძლევა: ტუბერკულოზი ინფექციური დაავადებაა, რომელიც ინკურნება.
_ არსებობს თუ არა ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო ვაქცინა?
დიახ, ბავშვთა ვაქცინაცია, კერძოდ კი BCG (ბეცეჟე) ვაქცინა, ტუბერკულოზთან ბრძოლის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მეთოდია, განსაკუთრებით ისეთ ქვეყნებში, სადაც დაავადების გავრცელების რისკი კვლავ არსებობს.(მათ შორის საქართველოში).
საქართველოში ვაქცინაცია ტარდება ბავშვის დაბადებიდან პირველივე დღეებში (0-5 დღე). ეს იმიტომ ხდება, რომ ჩვილის იმუნური სისტემა ძალიან სუსტია და ნებისმიერი კონტაქტი ინფიცირებულთან შეიძლება მძიმე დაავადების მიზეზი აღმოჩნდეს.
_ რატომაა ბავშვის აცრა აუცილებელი?
_ უპირველესად, ვაქცინაცია იცავს ბავშვს დაავადების მძიმე ფორმებისგან:
ზრდასრულ ასაკში, ვაქცინაციამ ყოველთვის შეიძლება ვერ დაიცვას ადამიანი დაავადებისგან, თუმცა ის თითქმის 100%-ით იცავს ჩვილებსა და პატარა ბავშვებს დაავადების სასიკვდილო და მძიმე ფორმებისგან,
ესენია:
ტუბერკულოზური მენინგიტი (თავის ტვინის გარსების დაზიანება);
მილიარული ტუბერკულოზი (როცა ინფექცია სისხლის მეშვეობით მთელ ორგანიზმში ვრცელდება).
ყალიბდება “კოლექტიური იმუნიტეტი”
_ რას ნიშნავს „კოლექტიური იმუნიტეტი“?
_ ზოგადად, რაც უფრო მეტი ბავშვია აცრილი ქვეყანაში, რეგიონში (მაგალითად, გურიის სოფლებში) და ჩვენს მუნიციპალიტეტში, მით უფრო ნაკლებია შანსი, რომ ინფექცია გავრცელდეს. სწორედ ამიტომ, ვაქცინაცია იცავს არა მხოლოდ აცრილ ბავშვს, , არამედ იმ ბავშვებსაც, რომლებსაც უკუჩვენებების (ჯანმრთელობის სხვადასხვა პრობლემების) გამო აცრა არ შეუძლიათ.
საქართველოში BCG ვაქცინაცია სავალდებულო აცრების კალენდარშია და სახელმწიფო მას უფასოდ უზრუნველყოფს.
ეპიდემიოლოგის თქმით, უნდა გვახსოვდეს, რომ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით:
ამ პათოლოგიით მსოფლიოში ყოველწლიურად 8,5 მილიონი ადამიანი ავადდება და 2,7-3 მილიონი იღუპება. ამათგან 100 ათასამდე ბავშვი და არასრულწლოვანია.
ყოველ 10 წამში ტუბერკულოზით ერთი ადამიანი კვდება.
დედამიწის ყოველი მესამე ადამიანი ატარებს ტუბერკულოზის ჩხირს.
არც ერთი სხვა ინფექციით იმდენი ხალხი არ იღუპება, რამდენიც ტუბერკულოზით.
დაავადებულთა საერთო რიცხვი 60 მილიონს აღწევს.
იგი კაცობრიობის გლობალურ საშიშროებადაა აღიარებული.
ერთი ბაქტერიაგამომყოფი საშუალოდ 10-15 ადამიანს გადასცემს ინფექციას.
როგორც ელზა სიმონიშვილი აღნიშნავს, ტუბერკულოზი ვრცელდება მხოლოდ ჰაერით!
_ ის არ ვრცელდება ჭურჭლით, თეთრეულით, საყოფაცხოვრებო ნივთებით, ხელის ჩამორთმევით.
რაც შეეხება პრევენციულ ღონისძიებებს, ელზა სიმონიშვილი განმარტავს:
_ კარგი ვენტილაცია– ოთახის ხშირი და სწორი განიავება ისე, რომ ჰაერის ნაკადი მიემართებოდეს შენობიდან გარეთ. მხოლოდ ამ გზით მცირდება პაციენტის მიერ გამოყოფილი მიკრობების შემცველობა ჰაერში.
ცალკე ოთახის ან კუთხის გამოყოფა– ფილტვის ტუბერკულოზით დაავადებულ ბაცილგამომყოფ პაციენტთან ურთიერთობის ხანგრძლივობისა და სიმჭიდროვის შემცირება.
მკურნალობის დაწყებიდან 2-3 კვირის შემდეგ, როგორც წესი, პაციენტი აღარ არის ბაცილგამომყოფი. მაგრამ ახლო კონტაქტში მყოფ პირს აქვს რისკი, რომ ის შეიძლება ასევე იყოს დაინფიცირებული ან დაავადებული ტუბერკულოზით. მან აუცილებლად უნდა მიმართოს ფტიზიატრს დაავადების გამოსარიცხად.
ავტორი
