The Insider-ის გამოძიებაზე დაყრდნობით, უკრაინული გამოცემა “უკრაინსკაია პრავდა” წერს, რომ ვლადიმერ პუტინთან დაახლოებული რუსი ოლიგარქები აგრძელებენ დასავლეთში ვაჭრობას ექსპორტის სახით, რაც მათ დიდ მოგებას აძლევს, ისინი გვერდს უვლიან სანქციებს იმ ხვრელის მეშვეობით, რომელიც კომპანიებს საშუალებას აძლევს იმოქმედონ ევროკავშირის ბაზრებზე იმ პირობით, თუ კომპანიებში სანქცირებული პირების წილი 50%-ზე ნაკლებია.
The Insider-ი აღწერს, როგორ შოულობს რუსეთის ზოგიერთი ყველაზე ოდიოზური ოლიგარქი, მათ შორის, გენადი ტიმჩენკო, ალიშერ უსმანოვი და ოლეგ დერიპასკა, მილიარდებს ევროპასთან ვაჭრობის შედეგად.
“უკრაინსკაია პრავდა” წერს, რომ თუ ოლიგარქი სანქცირებულია, ეს შეზღუდვა ავტომატურად არ ვრცელდება მის აქტივებზე. საქმიანობა იზღუდება მაშინ, როდესაც ამა თუ იმ კომპანიაში სანქცირებული ინდივიდის ერთობლივი წილი 50%-ს აღწევს. ისევე, როგორც იმ შემთხვევაში, თუ რამდენიმე სანქცირებული თანამფლობელის საერთო წილი შეადგენს აქციების ნახევარს.
ზოგიერთი ოლიგარქი თავს არიდებს სანქციებს მათი წილის შემცირებით. მაგალითად, ოლეგ დერიპასკამ შეამცირა თავისი წილი En+-სა და Rusal-ში. ამჟამად დერიპასკა აკონტროლებს En+-ის 35%-ს, რომელიც თავად ფლობს ალუმინის გიგანტის Rusal-ის თითქმის 57%-ს.
The Insider-ის ცნობით, დერიპასკა დასავლეთიდან შემოსავალს იყენებს საკუთარი კერძო სამხედრო კომპანიის შესანარჩუნებლად, რომელიც უკრაინაში იბრძვის. დერიპასკას ქონება 2022-დან 2024 წლამდე გაიზარდა 50%-ზე მეტით და, Forbes-ის მიხედვით, ახლა 2,8 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს.
ვიქტორ ვექსელბერგმა, Rusal-ის სიდიდით მეორე აქციონერი, თავიდან აიცილა ევროკავშირის სანქციები და განაგრძობს ბიზნესის კეთებას ევროპაში. ომის დროს პუტინთან შეხვედრის მიუხედავად, როგორც მასთან ყველაზე ახლო ბიზნესმენთა ჯგუფის წევრი, ვეკსელბერგი სანქციებისგან ხელუხლებელი რჩება. მისი კომპანიები მონაწილეობენ უკრაინის ტერიტორიის დაბომბვისთვის გამოყენებული რაკეტების წარმოებაში.
ოლიგარქების სანქციების გვერდის ავლით კიდევ ერთი გზაა აქციების გადაცემა კომპანიის მენეჯერებისთვის (გამოსყიდვის ოფციით), ოჯახის წევრებზე ან მათ კონტროლის ქვეშ მყოფ სხვა პირებზე. ეს არის სტრატეგია, რომელსაც იყენებს ალიშერ უსმანოვი, ოლიგარქი, რომელიც დაახლოებულია დიმიტრი მედვედევთან. უსმანოვმა თავისი წილი USM Holdings-ში 49%-მდე შეამცირა, რამაც ჯგუფის კომპანიებს ფუნქციონირების გაგრძელების საშუალება მისცა. მას შემდეგ, რაც უსმანოვს ევროკავშირმა სანქციები დაუწესა. USM-მა შეძლო გამოეცხადებინა, რომ ეს სანქციები გავლენას არ მოახდენდა ჯგუფში შემავალ კომპანიებზე.
USM მოიცავს Metalloinvest-ს, რკინის მადნის უმსხვილეს კომპანიას რუსეთსა და დსთ-ში. Metalloinvest-ის საწარმოები პროდუქციის ექსპორტს ევროპის ქვეყნებში.
უსმანოვის ბიზნესპარტნიორი Metalloinvest-ში, ანდრეი სკოხი, სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ერთიანი რუსეთიდან, სანქცირებულია, მაგრამ ბიზნესი დარეგისტრირებულია მისი მამის ვლადიმერისა და ქალიშვილის ვარვარას სახელებზე, რომლებიც არ ექვემდებარებიან ევროკავშირის შეზღუდვებს.
სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებიდან უსმანოვისა და სკოჩების ოჯახის ქონება გაიზარდა 13,4 მილიარდ აშშ დოლარამდე და 6,7 მილიარდ აშშ დოლარამდე. ერთად აღებული ორი წლის განმავლობაში ისინი თითქმის 4 მილიარდი დოლარით გამდიდრდნენ.
ევროპული ვაჭრობის სხვა ბენეფიციარებს შორის არიან ანდრეი გურიევი, ერთიანი რუსეთის პარტიის კიდევ ერთი წევრი და მისი პარტნიორი ვლადიმერ ლიტვინენკო, რომელიც, როგორც ვარაუდობენ, დაწერა პუტინის დისერტაცია, როდესაც ის მისი უნივერსიტეტის ხელმძღვანელი იყო.
გურიევების ოჯახი ფლობს ფოსფატური სასუქების რუსეთში უმსხვილესი მწარმოებელი ფოსაგროს 48,5%-ს.
ლიტვინენკომ 2022 წელს გადასცა ფოსაგროს აქციების 20%-ზე მეტი მეუღლე ტატიანას. არც ტატიანა და არც ლიტვინენკო არ ექვემდებარებიან ევროკავშირის სანქციებს, რაც ნიშნავს, რომ ფოსაგროს შეუძლია თავისუფლად გაიტანოს პროდუქცია ევროპაში. ლიტვინენკოს ქონება 2022 წლიდან გაორმაგდა და 3 მილიარდ დოლარს მიაღწია.
ანდრეი მელნიჩენკოს კომპანია EuroChem ასევე ახორციელებს სასუქების ექსპორტს ევროპაში. მელნიჩენკომ კომპანიაში თავისი წილი სანქციების დაწესების შემდეგ შეამცირა.
რომან აბრამოვიჩი აგრძელებს ევროპასთან ვაჭრობის სარგებელს მისი 28,64%-იანი წილი Evraz-ში, ლითონებისა და სამთო მსხვილ კომპანიაში, რომელიც ექსპორტს ახორციელებს საფრანგეთსა და ჩეხეთში.
აბრამოვიჩი ასევე არის Norilsk Nickel-ის მინორიტარი აქციონერი. მისი ძირითადი მფლობელი, ვლადიმერ პოტანინი, არ არის სანქციირებული, რაც საშუალებას აძლევს Norilsk Nickel-ს არა მხოლოდ განაგრძოს თავისი პროდუქციის ექსპორტი, არამედ ფლობდეს საწარმოო ობიექტებს ევროპაში.
გენადი ტიმჩენკო, იგივე „პუტინის საფულე“, ფლობს აქციებს Novatek-ში (23,49%) და Sibur-ში (17%), როგორც მილიარდერ ლეონიდ მიხელსონის უმცროსი პარტნიორი. მიხელსონი, ამ კომპანიების ძირითადი მფლობელი, არ ექვემდებარება ევროკავშირის სანქციებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ კომპანიები, საიდანაც ტიმჩენკო სარგებლობს, უცვლელი რჩება.
