ეს ინფორმაცია საინფორმაციო სააგენტო “გურია ნიუსმა“ 22 იანვარს გამოაქვეყნა. მას შემდეგ ერთი კვირა გავიდა, მაგრამ ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები კონკრეტულად ამ ფაქტთან დაკავშირებით ვრცელ კომენტარს არ აკეთებენ.
ისტორიული მუზეუმის დირექტორი გოგა ტრაპაიძე “გურია ნიუსთან” საუბრის დროს ამბობს, რომ ამ ფაქტის შესახებ 21 იანვარს გახდა ცნობილი: “მე კონკრეტულად არ ვიცი, რა მოხდა. გუშინ გავიგეთ, რომ გურიანთაში ვაშნარის ტერიტორია გაიყიდაო და ახლა ვარკვევთ დეტალებს,” _ უთხრა გოგა ტრაპაიძემ “გურია ნიუსს”.
ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის გურიის მხარის არქეოლოგიური მუზეუმების მმართველის დათო ხურციძის თქმით, ადგილი, სადაც ვაშნარის უნიკალური ძეგლია, 2011 წელს არის აუქციონზე გატანილი: “ინტერნეტში მოვიძიეთ ინფორმაცია, რომ ტერიტორიის მესაკუთრე ტიტე ფასიეშვილია. ჩვენ მეტი არაფერი ვიცით. კულტურის სამინისტრო უკვე ჩავაყენეთ საქმის კურსში. ვაშნარის ტერიტორიაზე იყო ჩაის ფაბრიკა და სწორედ ის არის გაყიდული თავისი მიწის ნაკვეთით. საერთოდ, ეს ტერიტორია თავიდან ბოლომდე შესწავლას მოითხოვს და, აქედან გამომდინარე, ასე ჩუმად არ უნდა ჩატარებულიყო აუქციონი”, _ თქვა ხურციძემ.
ისტორიკოსები და მუზეუმის თანამშრომლები ამბობენ, რომ არ შეიძლება ეს ტერიტორია გაიყიდოს კერძო მესაკუთრეებზე, რადგან ისტორიული ადგილია და აქ უნდა წარმოებდეს არქეოლოგიური გათხრები.
_ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობას ეს ტერიტორია არ გაუსხვისებია. ჩვენ მოვიძიებთ ყველა საჭირო დოკუმენტაციას და შესაბამის რეაგირებას მოვახდენთ. მივმართავთ, როგორც ეკონომიკის სამინისტროს, ასევე, კულტურის სამინისტროსაც, _ თქვა ჩვენთან საუბრის დროს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგეობის პრესსამსახურის უფროსმა, ნინო სალუქვაძემ.
ჩვენთვის ცნობილი გახდა, რომ 2011 წლის პირველ თებერვალს, სააქციო საზოგადოება “გურიანთის ჩაის ფაბრიკამ” საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს მიერ 1948 წლის 23 ივნისს გამოცემული #804 დადგენილებით, შენობა-ნაგებობებთან ერთად გადაცემული 21 ჰექტარი მიწის ნაკვეთის საჯარო რეესტრში დამოწმების პროცედურა დაიწყო. 2011 წლის 25 აგვისტოს ეს ტერიტორია შენობა-ნაგებობებთან ერთად აუქციონზე გაიყიდა, მყიდველი კი ოზურგეთელი ტიტე ფასიეშვილი გახლდათ.
ტიტე ფასიეშვილი “გურია ნიუსთან“ საუბრის დროს არ აკონკრეტებს, თუ რამდენ ლარად შეიძინა აღნიშნული შენობა-ნაგებობა:
_ ვერაფერს გეტყვით. დაახლოებით, 2011 წელს შევიძინე, ზუსტი თარიღი არ მახსოვს. აღნიშნულ ტერიტორიაზე ამ ეტაპზე არაფერი არ გვაქვს დაგეგმილი. ეს შენობა-ნაგებობა მეგობართან ერთად შევიძინე. ის, რაც მოხდა, კანონის დაცვითაა გაკეთებული. მე არ ვიცოდი, იქ ისტორიული ძეგლი თუ იყო.
_ რამდენ ლარად შეიძინეთ?
_ არ მახსოვს. მარტო მე არ მიყიდია. მეტი არაფრის თქმა არ შემიძლია, _ გვითხრა ტიტე ფასიეშვილმა.
ვაშნარის ციხე-ქალაქის შესახებ “გურია ნიუსში” მანანა ლომაძე, ოზურგეთის ისტორიული მუზეუმის ფონდების მცველი ხშირად წერდა.
მანანა ლომაძე: “ისტორიკოს მკვლევართა მიერ ძეგლი მიჩნეულია IV-VIII საუკუნეების მნიშვნელოვან სამონასტრო კომპლექსად. თავისი ციხე-ქალაქით, წამებულის განსასვენებლით-მარტირიუმით, საკათედრო ტაძრით _ სამნავიანი ბაზილიკით და სასიმაგრო სისტემით. მეცნიერთა ვარაუდით, კომპლექსი აიგო IV საუკუნეში და VIII საუკუნის შუა წლებში შეწყვიტა არსებობა. სავარაუდოდ, ციხე-ქალაქი დაინგრა მურვან ყრუს შემოსევების შედეგად.
ვაშნარი 1833 წელს მოინახულა შვეიცარიელმა მოგზაურმა და სიძველეთა მკვლევარმა დიუბუა დე მონპერემ, რომელმაც იგი მიიჩნია პეტრას ციხედ. ეს აზრი უარყო დიმიტრი ბაქრაძემ და ვაშნარი ბერძნულ ახალშენად ჩათვალა. 1897 წელს გურიაში იმოგზაურა თედო სახოკიამ. ვაშნარი ნანგრევების სახით ნახა და თავის “მოგზაურობაში” გადმოგვცა დიუბუას სიტყვები: “მე ვიდექი იქ, სადაც დიდი ხნის წინათ, შეიძლება, ათასი წელიწადიც იყოს მას აქეთ, არსებობდა გურიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქთაგანი. აქვეა ლეგენდაც: “აქ ყველგან სიმდიდრე იყო ჩაფლული, მაგრამ ვერავინ მიაგნო, არც წინათ და არც შემდეგ, ამიტომ “უჩინარი” დაერქვა.
პრობლემა საბოლოოდ გადაიჭრა 1949 წელს, როდესაც აქ გათხრები აწარმოვა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გერმანე გობეჯიშვილი). 1949 წელს აქ დაიწყო ჩაის გადასამუშავებელი ფაბრიკის მშენებლობა, რომლის დროსაც აღმოჩნდა შიდა ციხის ნაწილი, სამნავიანი ბაზილიკა და წამებულის პატივსაცემად გამართული მარტირიუმი _ განსასვენებელი. არქეოლოგიური გათხრების მიმდინარეობისას, პარალელურად წარმოებდა მოლაპარაკება სამშენებლო სამუშაოების შეჩერება-შეწყვეტის შესახებ, მაგრამ, სამწუხაროდ, იმდროინდელი ადგილობრივი ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, სამუშაოები გაგრძელდა, რამაც ძეგლის მიწისზედა ნაწილი შეიწირა კიდეც. 1961 წელს ხელოვნებათმცოდნე ვადიმ ლექვინაძემ ძეგლი არქიტექტურულად შეისწავლა”.
“გურია ნიუსის“ ინფორმაციით, 28 იანვარს ოზურგეთის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრში ამ საკითხთან დაკავშირებით დიდი დისკუსიის გამართვა იგეგმება.
