“მხოლოდ მოსავლის დაზღვევა ვერ გვიხსნის გასაღების პრობლემისგან”

გურიაში ციტრუსის დაზღვევა დაიწყო. აგროდაზღვევის პროგრამის ფარგლებში, სხვადასხვა სადაზღვევო კომპანიები მუშაობენ, რომლებიც ფერმერებს ციტრუსის დაზღვევის მისეულ პროდუქტს სთავაზობენ. მოსახლეობის უმრავლესობა დადებითად შეხვდა აღნიშნულ პროცესს და უყოყმანოდ ჩაერთო სადაზღვევო  პროგრამაში, თუმცა, ისინი არ ფიქრობენ, რომ დაზღვევით მათი ძირითადი პრობლემა გადაიჭრება.  ასეთ პრობლემად კი ფერმერები  მანდარინის გასაღების ბაზრის უქონლობას თვლიან.

"გურია ნიუსი" ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებს ეწვია, ძირითადად, ვიყავით იქ, სადაც ციტრუსოვანთა ვრცელი პლანტაციებია. ზოგადი სურათი ასეთია _ მოსავალი მცირეა, საშუალოდ, 20-ტონიან ბაღში შესაძლებელია რვა ტონა მანდარინი მოიკრიფოს. ნაყოფის ხარისხიც, მეტ-ნაკლებად, სხვადასხვაა. იმ ფერმერთა ბაღებში, რომლებმაც დროული შეწამვლითი თუ სხვადასხვა ვეგეტაციური სამუშაოები შეასრულეს, ხარისხი და მსხმოიარობა შედარებით მაღალია. ასევე, უკეთესი მსხმოიარობაა ზღვისპირა მხარის სოფლებში: ნატანებში, შრომაში, მერიაში, სადაც შედარებით ყოველთვის თბილა და წლევანდელი გაზაფხულის ყინვებმა მანდარინის ყვავილობას ხელი ვერ შეუშალა.  

_ კარგია დაზღვევა, თუმცა, არც ისე სახარბიელო. გვითხრეს, 10 დეკემბრამდე თუ დაგაზარალებთ სტიქია, იმ შემთხვევაში აგინაზღაურებთ ზარალსო.  წელს მოსავალი ცოტაა _ გაზაფხულის ყინვებმა კვირტები გაანადგურა. ახლა კარგი ამინდებია, მანდარინი მალე მოიკრიფება, თუმცა, სად გავყიდოთ? მოკრეფილი რომ ხშირად გვიფუჭდება, ამას ვინ დააზღვევს? ეს არ შეიძლებაო, უფრო სწორად, არ იქნება ასეთი დაზღვევაო, გვითხრეს. სახელმწიფო ჩაბარებაშიც უნდა დაგვეხმაროს. გვირჩევნია, ვინმემ ერთიანად ჩაიბაროს ციტრუსი. კარგი იქნება, თუ მომავალში უფრო დაიხვეწება სადაზღვევო პაკეტი, სახელმწიფო უფრო მოწყალე გახდება და მარტო სეტყვისგან და თოვლისგან დაზიანებულ მანდარინს კი არ აგვინაზღაურებს, არამედ სხვა სახით მოყენებულ ზარალსაც. მაგალითად, წელს დათვმა ბაღებში თხილი, ხურმა და ვაშლი არ დატოვა. ახლა რომ მანდარინიც მოუნდეს, ვერ გაბედავს შემოვარდნას თუ რა? _ გვეუბნება გიორგი მარუქიანი. 

თინა გაჩეჩილაძის ბაღში 10 ტონამდე მოსავალი მოდის, თუმცა, წელს ორ ტონამდე მანდარინს თუ მოკრეფს. მანაც დააზღვია მოსავალი და უკმაყოფილების განცდა მაინც აქვს:

_ დაზღვევა ყველას მოსწონს, მაგრამ ასე შეზღუდული პირობები არ უნდა იყოს. სახელმწიფო სერიოზულად აფინანსებს პროგრამას და პირველ რიგში, სადაზღვევო კომპანიებისთვისაა ეს  ძალიან კარგი. კარგად მახსოვს, ადრეულ წლებში, უხვი მოსავლის პირობებში, 10 დეკემბრამდე ხშირად არ იყო დამთავრებული ციტრუსის კრეფა. მერე რომ დაზარალდეს ფერმერი სტიქიისგან, ამ ზარალის ანაზღაურებაზე ყველა კომპანია იხსნის პასუხისმგებლობას. არადა, როგორც ვიცით, სახელმწიფო სერიოზულ თანხას დებს ამ საქმეში. გლეხს მეტი თანადგომა სჭირდება _ არ ვიცით, ჩაიბარებს თუ არა ვინმე ერთიანად ჩვენს პროდუქციას. კილოგრამობით გაყიდვით ბევრს ვერ ვყიდით.  ძირითადად, მაინც იმის იმედი გვაქვს, რომ ვინმე კერძო პირი შემოვა და ერთიანად იყიდის ჩვენს მანდარინს. კარგია დაზღვევა, მაგრამ მხოლოდ მოსავლის დაზღვევა ვერ გვიხსნის მანდარინის გასაღების პრობლემისგან. ამინდიც შესანიშნავია და იქნებ, ეს მცირე მოსავალი მაინც შეგვარგოს კაცმაც და ბუნებამაც, _ ამბობს ქალბატონი თინა.

სოფელ მერიის მკვიდრს ვახტანგ ბაქანიძეს გასულ წელს უხვი მოსავალი ჰქონდა _ ნადის დახმარებით20 ტონა მანდარინი მოკრიფა, თუმცა, შემდეგ დიდი ზარალი ნახა _ რვა ტონის გაყიდვა მოახერხა მხოლოდ, დანარჩენი დალპა და ისევ  ნადი დასჭირდა, რომ გადაეყარა:

_ საშუალოდ 18-20 ტონა მანდარინს ვკრეფ და წელს რვა ტონა თუ იქნა, დიდია. კარგი იქნებოდა, 20 დეკემბრამდე მაინც თუ იქნებოდა დაზღვევის ვადა გადაწეული, რადგან უხვი მოსავლის პირობებში, გურიაში ამ დრომდე კრეფენ მანდარინს. გლეხი ცოტა ფულს დებს დაზღვევისთვის, სახელმწიფო სამჯერ მეტს იხდის და სადაზღვევო კომპანია  გაცილებით მოგებულია. თუ პლანტაციას ნორმალურად მოუვლი, ხარჯიც დიდია _  შებარვა, შეწამვლა, მოკრეფა საკმაოდ ძვირი ჯდება. ამ ხარჯების შემდეგ, საშუალოდ, 50 თეთრად თუ გაყიდი კილოგრამს, რაღაც მოგება გრჩება. კარგი იქნება, თუ სადაზღვევო კომპანიები სამომავლოდ მეტი ყურადღებით მოეკიდებიან საკუთარ საქმეს და ფერმერს უკეთეს პირობებს შესთავაზებენ, _ ამბობს ვახტანგ ბაქანიძე.

სოფელ მერიის გამგებელი გრიგოლ კოსტავა ამბობს, რომ წელს, ჯერჯერობით, მერიაში არსებული მანდარინის მიმღები ორი პუნქტიდან, რომელიც აქ გასულ წელს მუშაობდა, არც ერთი არ გახსნილა: _ მე არა ერთხელ ვიკითხე ამის შესახებ, რადგან მარტო მერიაში 800 ტონამდე მანდარინი მოიკრიფება წელს. ამ პუნქტებში სხვა სოფლებიდანაც მოაქვთ ციტრუსი ჩასაბარებლად. მაქვს ინფორმაცია, რომ  ჩამბარებელი პუნქტების გახსნას აპირებენ. შარშანაც მუშაობდნენ, თუმცა, შეფერხებებით ხდებოდა მიღება. ვნახოთ, რა იქნება, წელს ცოტა უკეთესობას მაინც ველით, _ გვითხრა კოსტავამ.

სოფელ ნატანებში სხვა სოფლებთან შედარებით უხვი მოსავალია.  ფერმერებს ახლა აქ ყველაზე ძალიან კარგი ამინდი უხარიათ და საკუთარი პლანტაციების დაზღვევაც უმეტესობამ გადაწყვიტა. სოფლის გამგებელი, ილია თავაძეც  იმედიანადაა  განწყობილი: _ ნატანებში წელს ციტრუსოვანთა  უხვი და ხარისხიანი მოსავალია _ სოფელში 6 ათას ტონამდე მანდარინი უნდა მოიკრიფოს. დაზღვევის პროგრამის გახორციელებას ხალხი დადებითად შეხვდა. ჩვენთან კომპანია "ქართუმ" დააზღვია ციტრუსოვანთა პლანტაციების 50 ჰექტარი ფართობი, ხოლო "ჯიპიაი"-მ  _ 470 ჰექტარი.  რაც შეეხება მანდარინის ჩაბარებას, ნატანებში არსებული საწარმო,  "ქართული სუბტროპიკული ხილის კომპანია", რომლის სიმძლავრე  ხუთი ათასი ტონის გადამუშავებაა და ძირითადად ექსპორტს უკრაინასა და რუსეთში აწარმოებს, მწყობრშია.  მას გამოცდილი და წარმატებული მენეჯერი დავით სიხარულიძე ხელმძღვანელობს და იმედი გვაქვს, წელს ფერმერთა დიდ ნაწილს დროულად და კარგად მოემსახურება, _ გვითხრა ილია თავაძემ.

სოფელი ბაილეთი უფრო მთიან ზონას განეკუთვნება და აქ ერთ უბანში _ ჭანიეთურში აქვთ  ციტრუსოვანთა პლანტაციები. კარგი მოსავლის პირობებში სოფელში 100 ტონამდე მანდარინს კრეფენ. როგორც აქაური ფერმერები ამბობენ, რვა ჰექტრამდე ფართობი უკვე დააზღვიეს: _ დაზღვევა ძალდატანებით არ მომხდარა _ ხალხი დადებითად შეხვდა ამ ამბავს. დღეს რამდენიმე ოჯახში ვიყავი, ვისაც მანდარინის მოზრდილი ბაღი აქვს და ყველა დავათვალიერე. ხალხს გავესაუბრე. ჯერ კრეფა არ დაწყებულა, ადრეა.  გლეხებს კარგი ამინდი და ხარისხიანი მოსავალი კი უხარიათ, მაგრამ გასაღების ბაზარზე ფიქრობენ. მეც, რა თქმა უნდა, ამაზე ვფიქრობ. შარშანაც ვაწვდიდი ინფორმაციას ყველას, სად უკეთესი პირობები იყო მანდარინის ჩასაბარებლად _ ქობულეთში თუ ჩვენთან. მოგეხსენებათ, გასულ წელს ხალხი ძალიან დააზარალა ყინვამ და წელს ყველა შეშინებულია. ვცდილობთ, რეალიზაციის საშუალება მიეცეს ხალხს,  ჯერჯერობით, მეტს ვერაფერს გეტყვით, _ ამბობს "გურია ნიუსთან" სოფელ ბაილეთის გამგებელი სპარტაკ მამულაშვილი.

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის გამგებელმა მერაბ ჭანუყვაძემ, მანდარინის კრეფის სეზონის მოახლოებასთან დაკავშირებით, "გურია ნიუსთან" ასეთი კომენტარი გააკეთა:

_ წელს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში 15-18 ათას ტონამდე მანდარინის მოსავალს ველოდებით. დღეისთვის კრეფის სეზონის დაწყების წინა სამზადისში ვართ. დაწყებულია სამუშაოები, რომ ყველგან კეთილმოწყობილი იყოს მისასვლელი გზები. მთავარ ყურადღებას მივაქცევთ იმას, რომ კრეფის სეზონის დასრულების შემდეგ, ფერმერებს მიეცეთ მანდარინის რეალიზაციის საშუალება და ამ მხრივ, არ გაჩნდეს არანაირი პრობლემა.