"ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაციის" (აფბა) ვიცე–პრეზიდენტი მერაბ ჯანიაშვილი მიიჩნევს, რომ სავალუტო კრიზისის ფონზე ქართული ბანკები და ბანკირები, მათი სოციალური პასუხისმგებლობის ხარისხით ნამდვილად არ გამოირჩევიან და ცივილიზებული საბანკო საზოგადოების წევრობასაც არ იმსახურებენ.
ჯანიაშვილი მიზეზებს განმარტავს და ამბობს, რომ ამის თქმის მაგალითად თუნდაც 2008 წლის ომის შემდგომი პერიოდი გამოდგება, როდესაც საქართველოს საბანკო სექტორმა მთავრობის დახმარებით 850 მილიონი დოლარი მიიღო, მიუხედავად იმისა, რომ ქართულ საბანკო სექტორში პრობლემები არა ომმა, არამედ არასწორმა საკრედიტო პოლიტიკამ გამოიწვია და ეს პრობლემები ჯერ კიდევ ომის დაწყებამდე გამოჩნდა.
მერაბ ჯანიაშვილის მოსაზრებას "გურია ნიუსი" უცვლელად გთავაზობთ:
"ქართველ ბანკებს სწორედაც რომ ვალდებულება აქვთ, კრიზისის დროს მომხმარებლების შეღავათი გაუწიონ. აი, რა მაძლევს ამის თქმის საფუძველს:
2008 წლის ომის შემდგომ საქართველოს საბანკო სექტორმა მთავრობის დახმარებით მიიღო $850 მილიონი დოლარი, რაც გამოიყო საქართველოს კომერციული ბანკების მხარდასაჭერად სესხების, ფასიანი ქაღალდების და გარანტიების საშუალებით.
მიუხედავად იმისა, რომ ქართულ საბანკო სექტორში პრობლემები არა ომმა, არამედ არასწორმა საკრედიტო პოლიტიკამ გამოიწვია და ეს პრობლემები ჯერ კიდევ ომის დაწყებამდე გამოჩნდა, საბანკო სფერომ ომის შემდეგ, როგორც ერთ–ერთმა დაზარალებულმა სექტორმა სახელმწიფოს მხრიდან უდიდესი დახმარება მიიღო. საქართველოსთვის გამოყოფილი 4,5 მლრდ. დოლარიდან 850 მილიონი დოლარი სწორედ ქართულ ბანკებს მოხმარდათ.
ყველას ახსოვს, რომ მათ ომის შემდგომ მოსახლეობას მასობრივად მოსთხოვეს კრედიტების ვადაზე ადრე დაბრუნება. ამისათვის ისინი აქტიურად იყენებდნენ ხელშეკრულების ერთ–ერთ მუხლს, რომლის თანახმადაც ქვეყანაში ფორსმაჟორის წარმოქმნის შემთხვევაში ბანკს უფლება აქვს კლიენტს ვადაზე ადრე მოსთხოვოს სესხის დაბრუნება. ბანკებმა კრედიტების ვადაზე ადრე დაბრუნება საკრედიტო ბარათების მფლობელებსაც კი მოსთხოვეს, თითქოს ომი ფორსმაჟორი იყო მხოლოდ ბანკებისთვის და არა მათი კლიენტებისთვის.
2008 წლის ომისა და კრიზისიდან მოყოლებული ბანკების მოგება რეკორდულად იზრდება, კრიზისულ პერიოდში ბანკები ფაქტობრივად იყვნენ ერთადერთი ორგანიზაციები, რომლებმაც დიდი სარგებელი ნახეს.
2012 წლის პირველ კვარტალში ქართული ბანკების ("ლიბერთი ბანკის" გამოკლებით) ბალანსებზე 116,2 მილიონ ლარზე მეტი დასაკუთრებული უძრავ-მოძრავი ქონება აღირიცხებოდა. თუ ამ მაჩვენებელს 4 წლის წინანდელ ანალოგიურ პერიოდს შევადარებთ, ანუ სანამ ფინანსური კრიზისი დაიწყებოდა, 2008 წლის პირველ კვარტალში ქართული ბანკების ბალანსებზე აღრიცხული დასაკუთრებული უძრავი და მოძრავი ქონების საერთო ღირებულება 3,3 მილიონ ლარს არ აღემატებოდა. ანუ, ბანკების მიერ ქონების ჩამორთმევის ფაქტები (გამოხატული ფინანსურად) 2008 წელთან შედარებით 37-ჯერ არის გაზრდილი.
რაც შეეხება ორ მსხვილ ბანკს "საქართველოს ბანკს" და "თი-ბი-სი"-ს, 2008 წლის მესამე კვარტალში მათ ბალანსებზე 2,3 მილიონი ლარის დასაკუთრებული უძრავი და მოძრავი ქონება აღირიცებოდა. 4 წლის შემდეგ 2012 წლის მესამე კვარტლის მონაცემებით კი ამ ბანკების ბალანსებზე ჯამურად 82,3 მილიონ ლარზე მეტი ღირებულების ჩამორთმეული ქონება აღირიცხება. მაჩვენებელი 35-ჯერ არის გაზრდილი.
როგორ იქცევა ცივილიზებული საბანკო სისტემა? 2012 წელს ესპანური ბანკების ასოციაციის გადაწყვეტილებით და ყველა კომერციული ბანკების თანხმობით შეაჩერეს მოსახლეობის ბინებიდან გამოსახლება 2 წლის პერიოდით. ამ გადაწყვეტილების მიზეზი, რამდენიმე დღით ადრე ქალის თვითმკვლელობა გახდა, რომელსაც ბანკის კრედიტის გამო ასახლებდნენ.
9 ნოემბერს, დილით, ბასკალდოში, 53 წლის ქალმა თავი მოიკლა – საკუთარი სახლის აივნიდან გადახტა. მას სასამართლოსგან წერილი ჰქონდა მიღებული გასახლების შესახებ. ამ ფაქტმა, მთელი ქვეყანა შეძრა.
2009 წლის 7 მაისი – თვითმკვლელობა კახეთში – წნორში მცხოვრებმა 40 წლის რობერტ ხოხონიშვილმა ტყეში ბენზინი გადაისხა და თავი დაიწვა. ახლობლების განცხადებით, ხოხონიშვილს ბანკის კრედიტი – 3 ათასი ლარი ქონდა დასაფარი და ეს გახდა მისი თვითმკვლელობის მიზეზიც. გარდაცვლილს მეუღლე და მცირეწლოვანი შვილი დარჩა.
2011 წლის 31 მარტი – სიონის ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზე ახალგაზრდა ქალმა თვითმკვლელობა სცადა. 30 წლის ქალი მდინარე მტკვარში გადახტა, თუმცა ის მაშველებმა წყლიდან დროულად ამოიყვანეს. სავარაუდოდ, თვითმკვლელობის მცდელობის მიზეზი ბანკში ჩადებული ბინის დაკარგვა გახდა.
2011 წლის 31 მარტი – ახმეტის რაიონის სოფელ აწყურში 23 წლის ახალგაზრდამ სანადირო თოფით თავი მოიკლა. ცხედარი საცხოვრებელი სახლის ახლოს მინდორში იპოვეს. ერთ-ერთი ვერსიით, გარდაცვლილს ბანკის ვალი ჰქონდა, რომელსაც ვერ იხდიდა. მეზობლები კი ამბობენ, რომ ახალგაზრდამ თვითმკვლელობა ორი კვირის წინაც სცადა. მათი თქმით, გიორგი გასულ წლებში ჯარში მსახურობდა, რა დროსაც რუსეთ – საქართველოს ომში წაიყვანეს, საიდანაც დაბრუნების შემდეგ, ის სტრესულ მდგომარეობაში ხშირად იმყოფებოდა.
2012 წლის 20 ივნისი – "საქართველოს ბანკის" სათაო ოფისის წინ, მოქალაქე გ.ხ.-მ თვითმკვლელობის მიზნით ვენების გადაჭრა სცადა, მიზეზი აქაც საბანკო კრედიტი სახელდება.
2012 წლის 23 ივლისი – 50 წლის მამაკაცმა თავი მოიკლა. შემთხვევა სამგორის მეტრო სადგურში მოხდა. როგორც თვითმხილველები აცხადებენ, ფრიდონ ჯანჯღავა დაძრულ მატარებელს შეუვარდა. ოჯახის ახლობლები ვარაუდობენ, რომ თვითმკვლელობის მიზეზი იპოთეკური სესხი გახდა.
მიუხედავად არაერთი სუიციდისა და სავალუტო კრიზისის ფონზე მოსახლეობის სოციალური ფონის დამძიმებისა, ქართული ბანკები და ბანკირები, მათი სოციალური პასუხისმგებლობის ხარისხით ნამდვილად არ იმსახურებენ ცივილიზებული საბანკო საზოგადოების წევრობას", _ აღნიშნავს ჯანიაშვილი.
