აპირებს თუ არა მეორე ვადით კენჭისყრას, რომელი საარჩევნო დაპირებები შეასრულა, რატომ ფიქრობს, რომ უფასო სასადილოს დაფინანსება არაეფექტური იქნება, რას პასუხობს ოპონენტების კრიტიკას და როდიდან დაიწყება ააიპ-ების ოპტიმიზაცია _ მნიშვნელოვან თემებზე გასული წლის შემაჯამებელ ინტერვიუში ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის გამგებელი ირაკლი კუჭავა საუბრობს.
_ ბატონო ირაკლი, გასული წელი ქვეყნის ეკონომიკისა და შესაბამისად მოსახლეობისთვის არც თუ წარმატებული იყო. ბუნებრივია, გამონაკლისი არც ჩოხატაური ყოფილა. თქვენ როგორ შეაფასებდით 2016 წელს და რა იყო თქვენი მთავარი გამოწვევა?
_ ვერ გავიზიარებ ასეთ შეფასებას. მხოლოდ ლარის კურსის ცვლილებით ეკონომიკაზე მსჯელობა სრულ სურათს ვერ იძლევა. მაკროეკონომიკური მაჩვენებლებით ქვეყანა რეგიონის ლიდერია. სხვა საკითხია, რომ ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებელი უფრო მაღალი გვინდა, სწორედ ამას ემსახურება მთავრობის ახალი ინიციატივები.
რაც შეეხება ჩოხატაურს, გასული წელი მუნიციპალიტეტისთვის მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული პროექტების გახორციელების წელი იყო _ დასრულდა ხელოვნების სასახლის მშენებლობა, იერსახე იცვალა დაბის ცენტრმა, 4 ქუჩაზე დაიგო ასფალტის საფარი, სოფელ ხიდისთავში ახალი საბავშვო ბაღი აშენდა, სოფელ ჯვარცხმაში კულტურის სახლის რეაბილიტაცია გახორციელდა, სოფელ გორაბერეჟოულში ხანძრის შედეგად დამწვარი, ძველი ადმინისტრაციული შენობის ადგილას ახალი ავაშენეთ, რომელსაც წელს დასრულებულ სახეს მივცემთ. გახორციელდა სოფელ ერკეთის ცენტრამდე საავტომობილო გზის ასფალტობეტონის საფარით მოწყობა, ისევე, როგორც გორაბერეჟოული-ჯვარცხმის დამაკავშირებელი მონაკვეთის. სოფელ ხიდისთავში სტიქიით დაზიანებული ხიდის ნაცვლად ახალი ხიდი აშენდა. რამდენიმე სოფელში გახორციელდა სახიდე გადასასვლელების მოწყობა.
ძალიან მნიშვნელოვანი იყო ნაპირსამაგრების მშენებლობა _ გამოვყოფ მდინარე სუფსაზე, ცენტრალური სატუმბი სადგურის მიმდებარედ და ქვენობნის ტერიტორიაზე შესრულებულ სამუშაოებს. რიგ სოფელში ბეტონის ასასვლელები დაიგო, წყალსადენების რეაბილიტაცია გახორციელდა. სოფელ სამებაში ახალი წყალსადენის მშენებლობა დავასრულეთ. ეს მხოლოდ მოკლე ჩამონათვალია გასულ წელს შესრულებული ინფრასტრუქტურული სამუშაოებისა.
_ წინასაარჩევნო პერიოდში, ვგულისხმობ თქვენს არჩევნებს, დაპირებები უხვად გაეცით, მალე ვადა გეწურებათ და ბევრი დაპირება ისევ შეუსრულებელია. თქვენ მიერ გახორციელებული პროექტებიდან რომელს გამოყოფდით?
_ არასდროს ვიძლევი დაპირებებს, თუ ზუსტად არ მაქვს წარმოდგენილი შესრულების ალბათობა. ჩემი წინასაარჩევნო პროგრამა 14 პუნქტისგან შედგებოდა და თითქმის ყველა შესრულებულია, რამდენიმეს შეგახსენებთ:
გპირდებოდით, დაბის წყალმომარაგების ქსელის მშენებლობის დასრულებას და წყალმომარაგების პრობლემის სრულად მოგვარებას, დამეთანხმებით, რომ შესრულებულია.
გპირდებოდით, შიდა სასოფლო და სოფლებამდე მისასვლელი გზების რეაბილიტაციას, ამ მიმართულებით იმაზე მეტი გაკეთდა, ვიდრე ვგეგმავდით. ჩემი გამგებლობის პერიოდში დაბაში უკვე 14 ქუჩა მოასფალტდა, მნიშვნელოვანი პროექტები გახორციელდა სოფლებშიც, რაზედაც უკვე გესაუბრეთ. წელს უფრო მეტი ინტენსივობით დავაფინანსებთ ასეთ პროექტებს.
ასევე, გპირდებოდით მცირე ბიზნესისა და სასოფლო სამეურნეო კოოპერატივების შექმნის წახალისებას. ბოლო ორწელიწადნახევრის განმავლობაში 15 კოოპერატივი შეიქმნა. დაფინანსების ჯამურმა თანხამ 400 000 ლარი შეადგინა. გარდა ამისა, პროექტ "აწარმოე საქართველოს" ფორმატით 40 ბენეფიციარი დაფინანსდა, საერთო თანხამ 240 500 ლარი შეადგინა.
გპირდებოდით განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსთან თანამშრომლობით ამორტიზებული სკოლების რეაბილიტაციას, ხოლო ადგილობრივი ბიუჯეტიდან საბავშვო ბაღების რეაბილიტაციის დაფინანსებას.
თითქმის ყველა სკოლაში გახორციელდა კაპიტალური ან მიმდინარე სარემონტო სამუშაოები. ერთი ახალი სკოლა აშენდა, ორის მშენებლობა მიმდინარეობს, წელს დაიწყება გუთურის სკოლის მშენებლობაც. ავაშენეთ 6 ახალი საბავშვო ბაღი (სამება, ამაღლება, ერკეთი, ხევი, ხიდისთავი, ზოტი).
ასევე, გპირდებოდით ადგილობრივი ბიუჯეტის გონივრული გადანაწილებით, სოციალური პროგრამების დაფინანსების გაზრდას, რაც თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ გადაჭარბებითაა შესრულებული. მხოლოდ 2016 წელს, მძიმე საცხოვრებელ პირობებში მყოფ 61 ოჯახს გაეწია დახმარება, 213 ოჯახს სახურავი შევუძინეთ; მედიკამენტებით დახმარება გაეწია 940 ბენეფიციარს; სტაციონარული სამედიცინო მომსახურების თანადაფინანსებით 250 ბენეფიციარმა ისარგებლა, ხოლო 715 ბენეფიციარს ერთჯერადი ფულადი დახმარება მიეცა.
დაპირებებში იყო ტურიზმის განვითარებისთვის ხელშეწყობა, ამ მიმართულებით პროგრამების შემუშავება. ადგილობრივი მნიშვნელობის ერთი ასეთი პროექტი გახორციელდა არასამთავრობო ორგანიზაცია "ტურიზმი და რეალობასთან" თანამშრომლობით, ხოლო ამჟამად მუნიციპალიტეტი მონაწილეობს ევროკავშირის მიერ დაფინანსებულ სამწლიან პროექტში. ამ კონტექსტში ასევე მნიშვნელოვანია ბახმაროს განვითარების გეგმაზე მუშაობა და პირველი უცხოელი ტურისტები ზამთრის ბახმაროში.
ასევე, გპირდებოდით, სანერგე მეურნეობის ჩამოყალიბების ხელშეწყობას. სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სამეცნიერო კვლევით ცენტრთან ერთად 2,5 ჰექტარზე საცდელი მეურნეობა მოეწყო, სადაც სხვა და სხვა სახის კურკოვანი ხილის ნერგებთან ერთად, ვაზის გურული ჯიშებიც დაინერგა.
იყო ისეთი დაპირებებიც, რომელთა გახორციელება მხოლოდ მუნიციპალიტეტის ან გამგებლის კომპეტენცია არ იყო. მაგალითად, ტყით სარგებლობის საკითხის მოგვარება. მიუხედავად იმისა, რომ ამ სფეროში ჯერ კიდევ პრობლემებია, ბოლო წლებში სატყეო დეპარტამენტთან აქტიური თანამშრომლობის შედეგად 7 კილომეტრი გზის რეაბილიტაცია მოხერხდა.
დაპირება შეეხებოდა გაზიფიცირებასაც. 2014-2016 წლებში ჩოხატაურში 70 278 მეტრი სიგრძის გაზსადენი გაკეთდა. ბუნებრივი აირი 1101 აბონენტმა მიიღო.
ასე რომ დაპირებებში უკვე პირნათელნი ვართ მეც და ჩემი გუნდიც.
_ სასოფლო კოოპერატივები, სანერგე მეურნეობები, სკოლების მშენებლობა… ყველა ეს პროექტი ცენტრალური ხელისუფლების მიერ გახორციელდა… მათ მიერ გაკეთებულ საქმეებს იბრალებთ?
_ დავიწყოთ იქედან, რომ მე პოლიტიკურმა ორგანიზაციამ წარმადგინა და შესაბამისად, პროგრამაც "ქართულ ოცნებასთან" ერთად იქნა შემუშავებული. გარდა ამისა, როცა ვსაუბრობთ კოოპერატივების შექმნაზე, ან "აწარმოე საქართველოს" ეგიდით დაფინანსებულ პროექტებზე, ჩვენი ინიციატივით სპეციალური სამსახური მუშაობდა აპლიკანტებთან და მათ მეთოდოლოგიურ დახმარებას უწევდა, რაც ძალიან მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა წარმატების მიღწევაში. იყო ისეთი შემთხვევაც, როცა პირადად ვეწვიე ინიციატივიან ადამიანებს და ამ პროგრამაში ჩართვის აუცილებლობაში დავარწმუნე. ან კიდევ, სანერგე მეურნეობის შექმნის ხელშეწყობა იყო ის, რომ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ადგილობრივ საკონსულტაციო სამსახურთან ერთად შევძელით შესაბამისი მიწის ფართობის გამოძებნა და მეურნეობის შექმნის არგუმენტირება. ესაა სწორედ ადგილობრივი ხელისუფლების ვალდებულება. ასე, რომ არასდროს სხვისი არაფერი დამიბრალებია და არც მომავალში ვაპირებ.
_ ჩოხატაურში ხშირია შემთხვევა, როცა ობიექტები უხარისხოდაა გაკეთებული. ბაღების სკანდალი, ალბათ, გახსოვთ. თუმცა, უხარისხოდ გაკეთებული ობიექტების ჩაბარება გრძელდება. რა არის ამის მიზეზი _ თქვენი კომისიის არაკომპეტენტურობა, სპეციალისტების ნაკლებობა თუ ყბადაღებული ტენდერები, სადაც გამარჯვებულია ის, ვინც ნაკლებ ფასს გთავაზობთ?
_ ხარვეზები მშენებლობის დროს იყო, არის და იქნება, მთავარია მათი მინიმალიზაცია და აღმოფხვრა. ყველა ობიექტის ჩაბარება ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, ხდება ინსპექტირების ჯგუფის მიერ. სახელმწიფო შესყიდვების სისტემაში ახალი რეგულაციები შემოდის, რაც ამ პროცესის კიდევ უფრო გაჯანსაღებას შეუწყობს ხელს.
_ აღმოფხვრა ახსენეთ და კონკრეტულად რა გააკეთეთ?
_ ყველა ხელშეკრულებაში მეწარმეს საგარანტიო ვადები უდევს და არაერთხელ გასწორებულა ხარვეზები ამ მუხლიდან გამომდინარე, მათ შორის, "გურია ნიუსშიც" გაჟღერებული.
_ ოპონენტების კრიტიკის საგანი თქვენი გადაწყვეტილებები ხშირად გამხდარა, მათ შორის "ქართული ოცნების" წევრების მხრიდანაც. 2017 წლის ბიუჯეტს მმართველის პარტიის წევრმა დავით შარაშიძემ მხარი არ დაუჭირა და რამდენიმე ბრალდებაც წამოგიყენათ და მათ შორის ისიც, რომ მუნიციპალიტეტისთვის მნიშვნელოვანი პროექტების დაფინანსება არ გსურთ, მაგალითად, უფასო სასადილოსი…. რას უპასუხებთ მათ?
_ არც ერთი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება ერთპიროვნულად არ მიმიღია. ყოველთვის გავდივარ კონსულტაციებს ჩვენი გუნდის წევრებთან. საერთოდ უნდა გითხრათ, რომ გუნდური მოთამაშე ვარ. არ მჯერა, მით უმეტეს, პოლიტიკაში, ცალკე აღებული ერთი პიროვნების წარმატებისა. რაც შეეხება 2017 წლის ბიუჯეტს, სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ _ ისეთი ბიუჯეტი მივიღეთ, როგორიც მუნიციპალიტეტის საკრებულოს უნდოდა. მე ვაფასებ ჩვენ მიერ გაწეულ ერთობლივ გარჯას. რაც შეეხება უფასო სასადილოს, ვთვლი, რომ ეს არაეფექტური პროექტია ჩვენი რელიეფისა და განფენის მქონე მუნიციპალიტეტისთვის. მხოლოდ დაბაში ხომ არ ცხოვრობენ შეჭირვებული ადამიანები?! სოფლებიდან ჩამოსვლას ვერ ახერხებენ. თუ ადგილზე მიტანით უნდა გახორციელდეს, ეს დიდ სახსრებთანაა დაკავშირებული. ამის ფუფუნება, ჩემი აზრით, ჯერ არ გაგვაჩნია.
_ დაბაში მცხოვრები, ოფიციალურ აღრიცხვაზე მყოფი 80 ადამიანის გამოკვება არაეფექტური გგონიათ? როგორ ფიქრობთ სხვა მუნიციპალიტეტები ამ მიმართულებით არაეფექტურად ხარჯავენ თანხებს? აქვე, საინტერესოა თქვენი მოსაზრება ამ 80 ადამიანის ე. წ. გამოკვებაზე. ვგულისხმობ ეკლესიისთვის თვეში მიცემულ 600 ლარს, რითაც ადამიანებს კვირაში ორჯერ თითო პურს აძლევენ, თუმცა, ამის დამადასტურებელი არანაირი დოკუმენტი არ არსებობს…
_ მე, ჩვენი მუნიციპალიტეტის სპეციფიკიდან გამომდინარე, გაგიზიარეთ ჩემი მოსაზრება, ისე, ის 80 ადამიანი მოგეხსენებათ ყველა დაბის მკვიდრია, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩემს ზემოთ გამოთქმულ მოსაზრებას. პურს ეს ადამიანები კვლავაც მიიღებენ, დოკუმენტაციის მოწესრიგებისა და მეტი გამჭვირვალობის გამო, ტენდერს ჩავატარებთ და ასე გამოვავლენთ იმ მეწარმეს, რომელიც მათი პურით უზრუნველყოფას შეძლებს. გარდა ამისა, სასადილოს სხვა დამატებითი ხარჯებიც აქვს: ბუღალტერია, მომსახურე პერსონალი, საარენდო ფართი, ეს ყველაფერი დამატებითი ხარჯებია.
_ ბოლო დღეებში აქტუალური თემაა ხელოვნების სასახლის სტატუსი, ამბობენ, რომ ახალი ააიპ-ის შექმნა გინდათ და მისი ხელმძღვანელიც შერჩეული გყავთ…
_ ახალი ააიპ-ის შექმნას არ ვაპირებთ, მაგრამ სასახლეს მმართველობის რგოლი აუცილებლად ჭირდება. არ გამოვრიცხავ, რომ კოლეგებთან კონსულტაციის შედეგად, მმართველის პოზიციაზე კონკურსიც გამოვაცხადოთ, სადაც ადამიანები წარადგენენ თავიანთ ხედვებს და კონცეფციებს.
_ დაანონსებულ შემცირებებზე და ააიპ-ების ოპტიმიზაციაზე რას იტყვით? უკვე იცით ვის უშვებთ სახლში?
_ ამ საკითხზე აქტიურად ვმუშაობთ მუნიციპალიტეტის საკრებულოსთან ერთად და გაზაფხულზე მკაფიოდ ჩამოყალიბებული პოზიცია გვექნება.
_ 2016 წლის ბიუჯეტში, როგორც ვიცით, გადახარჯვას ჰქონდა ადგილი და წლის ბოლოს ბიუჯეტის შესრულებაც კი გაგიჭირდათ…
_ გასულ წელს 90 ათასი ლარით მეტი სამედიცინო მომსახურების დაფინანსება გავახორციელეთ, ვიდრე დაგეგმილი გვქონდა, მაშინ როცა არც ერთი თეთრი პრემიისა და დანამატის სახით არ აგვიღია. ვიღაცისთვის ეს გადახარჯვაა, ჩემი და ჩემი მეგობრებისთვის კი _ თანადგომისა და გულისხმიერების გამოხატულება.
_ 2017 წლის ბიუჯეტის მთავარი პრიორიტეტები რა არის?
_ ჩვენი პრიორიტეტები უცვლელია – მეტი ინფრასტრუქტურული პროექტი, ისე რომ სოციალური პაკეტის დაფინანსება არ შევამციროთ, ამისთვის კი ადგილობრივი შემოსულობების გაზრდაა საჭირო. წელს, ფაქტობრივად, დავამთავრებთ დაბის ქუჩების მოასფალტებას, რეაბილიტაცია ჩაუტარდება ბუკნარი-ქვენობანი-ხიდისთავის საავტომობილო გზის მონაკვეთს, რომელიც ძალიან დაზიანებულია. შიდა გზების რეაბილიტაცია გაგრძელდება სხვა სოფლებშიც. ვან-ზომლეთის თემს ექნება საბავშვო ბაღი, ასევე ბუკისციხეში აშენდება ახალი საბავშვო ბაღი, ბასილეთის საბავშვო ბაღსაც ჩაუტარდება რეაბილიტაცია. ამაღლებაში კულტურის სახლის რეაბილიტაციას ვგეგმავთ, რომლის პროექტიც მზად გვაქვს. გაგრძელდება გაზიფიცირების სამუშაოები და ბუნებრივ აირს დამატებით 1103 აბონენტი მიიღებს.
_ წელს არჩევნების წელია, ისევ აპირებთ კენჭისყრას?
_ გარდა იმისა, რომ მუნიციპალიტეტის გამგებელი ვარ, ასევე, "ქართული ოცნების" ჩოხატაურის საოლქო ორგანიზაციის თავმჯდომარეც ვარ. შესაბამისად, გადაწყვეტილებები მიღებული იქნება ჩვენს პოლიტიკურ ორგანიზაციასთან შეთანხმებით. ერთი ნამდვილად ვიცი: მე და ჩემს კოლეგებს მთავარი პირობის შესასრულებლად _ "ერთად ვიზრუნოთ ჩოხატაურზე", ძალღონე არ დაგვიშურებია და ასე ვაპირებთ მომავალშიც.
