2011 წლის 5 სექტემბრიდან, 134 მეცნიერ-თანამშრომლის გათავისუფლებას ხელს აწერს საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის რექტორი ლაშა გოცირიძე. სამსახურიდან დათხოვილ, უდიდესი გამოცდილებისა და დამსახურების მქონე პროფესიონალ კადრებს არც არავინ ჰკითხა, რატომ და რისთვის დაითხოვეს. ამჟამად, სამი მეცნიერი: ნანული ორაგველიძე, გივი ანთაძე და გურამ ღლონტი განაგრძობენ ბრძოლას სამსახურში აღსადგენად. მათ შორის, ნანული ორაგველიძე დღემდე უხელფასოდ განაგრძობს მუშაობას, თავს ევლება ლაბორატორიას, აგრძელებს სამეცნიერო საქმიანობას და სწორედ სამსახურიდან დაუმსახურებლად გათავისუფლების შემდეგ, მიიღო ორი პატენტი, ხოლო 2011 წელს დაჯილდოვდა გამომგონებლის სიგელით.
_ ჩვენი გათავისუფლება მარტივად არ მომხდარა, 2011 წლის აგვისტოში, კონკურსზე გასასვლელად დაგვიბარეს აგრარულ უნივერსიტეტში, მაგრამ ჩატარდა ბენდუქიძის “თავისუფალ უნივერსიტეტში”. უფრო სწორად, რაღაცა ჩატარდა. სინამდვილეში უნდა ჩატარებულიყო კონკურსი ისე, როგორც მეცნიერების შესახებ კანონი ითვალისწინებს _ უნდა შეიქმნას საკონკურსო კომისია, შემდეგ შეგროვდეს საბუთები, მოხდეს მისი განხილვა. სინამდვილეში მსგავსი ბრძანება ჩვენ არ გვინახავს, _ ამბობენ ისინი.
მას შემდეგ, ეს მეცნიერები იბრძვიან, თუმცა, ჯერ შედეგი არ დამდგარა. უახლოეს წარსულში, ისინი მონაცვლეობით მიმართავდნენ განათლების, სოფლის მეურნეობის სამინისტროებს, თუმცა, პასუხი ყოველი მხრიდან ერთი იყო _ “ეს ჩვენს კომპეტენციაში არ შედის.” ახლა მათ საჩივარი სტრასბურგის სასამართლოში გაგზავნეს.
_ მართალია, განხილვას და პასუხის მოსვლას საკმაო დრო დასჭირდება, მაგრამ იმედს არ ვკარგავთ, _ ამბობენ ისინი.
დღეისთვის ქალბატონი ნანული ორაგველიძე აქტიურ სამეცნიერო საქმიანობას ეწევა, მაგრამ ეკონომიკური სიმწირის გამო, ვერ ახერხებს საერთაშორისო კონფერენციებში მონაწილეობის მიღებას, რადგან ნაშრომის გაგზავნაც კი თანხებთანაა დაკავშირებული. მართალია, ორი წელია, გათავისუფლებულია სამსახურიდან, მაგრამ მაინც დადის, ყოველდღიური შრომის რეჟიმში ცხოვრობს… უხელფასოდ!
იურისტები გათავისუფლებულ თანამშრომლებს საუბარში განუმარტავენ, რომ მათი გათავისუფლების ძირითადი მიზეზი არის ინსტიტუტის დირექტორის მიერ წარდგენილი “დახასიათებები”. თავის მხრივ, დირექტორი აცხადებს, რომ ყველაფერი კანონის სრული დაცვით მოხდა.
_ იქ, კომისიაში აბსოლუტურად დილეტანტურ კითხვებს სვამდნენ. ხსნადი ჩაი რა არისო, მკითხა ერთმა, _ იხსენებს ნანული ორაგველიძე.
_ რაც შეეხება ჩაის, სუბტროპიკული კულტურებისა და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტს (ანასეული), ყველაზე უკეთესი მდგომარეობა უკავია… გაუქმებულთა შორის, _ ასეთია გათავისუფლებულთა თუ მომუშავეთა აზრი. აქ ჯერ კიდევ შენარჩუნებულია ინსტიტუტის ძირითადი კორპუსი, ლაბორატორიული და სამუშაო ოთახები, რომელთა დიდი უმრავლესობა დაკეტილია. ნაკვეთები და ფაბრიკა ადრე ჩამოართვეს ინსტიტუტს. ყოფილი ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტის შენობა, თითქმის მთლიანად განადგურებულია. სამი ფაბრიკიდან კი დარჩა მხოლოდ ანასეულის ფაბრიკა, რომელიც თავიდან გაკერძოებული იყო. ასევე, აქ არსებობს უნიკალური ბიბლიოთეკა, რომელიც არც თუ სახარბიელო მდგომარეობაშია. თუმცა, ინსტიტუტის დირექტორი, თემურ რევიშვილი გვირჩევს, ერთი კვირის შემდეგ ვეწვიოთ აღნიშნულ ბიბლიოთეკას, რომელსაც ახლა თანამშრომლები ალაგებენ და ასუფთავებენ.
რა თქმა უნდა, დღეს მიმდინარე პროცესებიდან გამომდინარე, აქტუალურია აღნიშნული ინსტიტუტის ყოფნა-არყოფნის საკითხი. ახლა ის საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტთანაა შეერთებული. ღვაწლმოსილი და დამსახურებული მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ჩაის, სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტი უნდა დაექვემდებაროს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის ან სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და აღმასრულებელი ხელისუფლების ადგილობრივ ორგანოებს (ორმაგი დაქვემდებარების პირობებით), რომელთა ინტერესების სფეროშია სუბტროპიკული ზონის პრობლემები. სტატუსი უნდა განისაზღვროს სამინისტროს ფარგლებში. ისინი მიიჩნევენ, რომ რეგიონული განვითარების და ინფრასტრუქტურის თუ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაქვემდებარებით, ინსტიტუტი შეიძენს კიდევ უფრო მეტ ფუნქციას.
უახლოეს მომავალში ჩვენ კვლავ დავუბრუნდებით ანასეულში არსებულ ჩაის, სუბტროპიკული კულტურებისა და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტის და იქ წლების მანძილზე მომუშავე სახელოვან და დამსახურებულ მეცნიერთა გათავისუფლების საკითხს.
