“ხშირად თუ ვინმე მაკრიტიკებს, მაკრიტიკებს დედაჩემი“ _ ინტერვიუ გიორგი კეკელიძესთან

საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორი, პოეტი, მწერალი გიორგი კეკელიძე “გურია ნიუსმა“ ოზურგეთში ჩაწერა. მიუხედავად დატვირთული გრაფიკისა, მან ჩვენთვის დრო გამონახა. საუბარი შობა-კალანდის შესახებ დავიწყეთ.

გიორგი კეკელიძე: შობა-კალანდის ტრადიციები ჩემთვის უკავშირდება 90-იან წლებს. ყველაფერი არც წიგნში დამიწერია და არც მოგონებებში გამომიხატავს, უბრალოდ, ერთი მიზეზის გამო, ადამიანის მეხსიერება ყველაფერს ვერ იტევს. ყველაფერი მაინც უკავშირდებოდა იმ უიმედობის დაძლევის სურვილის, რომელიც მაშინ სუფევდა ჩვენს ქვეყანაში. მთელ წლებს ვატარებდით უშუქობით, ომებით, ეკონომიკური გაჭირვებით და ათასი პრობლემით. მიუხედავად ასეთი ყოფისა, ძირითად დღესასწაულებს იმედიანად ვეგებებოდით და ამ რიცხვში მეც ვიყავი. ამ იმედს ამყარებდა ისიც, რომ ელექტროენერგია მოდიოდა და იმ დროს ეს დიდი ზეიმი იყო, ახლა „დიდი ზეიმი“  ბრჭყალებში ჩავსვათ, მაგრამ იმ დროს, ეს მართლაც სასწაული მოვლენა იყო. თორმეტს რომ თხუთმეტი წუთი აკლდა, მაშინ ე.წ. “დიდი ელექტრო ენერგია“ მოდიოდა, ცენტრალური. ვრთავდით ტელევიზორს, იყო დიდი ჟრიამული, რომელიც მალევე გადაივლიდა,  სადღაც მაქსიმუმ 3 იანვრამდე გაგრძელებულიყო. მერე ეს განცდები, შეძლებისდაგვარად, გარკვეული პერიოდი მიგვყვებოდა.

შობის რიტუალი იყო კლასიკური. ბებიაჩემი აცხობდა მუცლის სალოცავებს (გურული ღვეზელი), რომელსაც აუცილებლად შემოგვატარებდა ყველას და თან ამას ურთავდა ლოცვას. ამ პატარა რიტუალის შემდეგ მივირთმევდით. ძალიან მოკრძალებული, მაგრამ დიდი განცდის მატარებელი ამბავი იყო.

_ თქვენი საახალწლო სურვილები რა იყო?

_ მაშინ ადამიანების სურვილები ძალიან მოკრძალებული იყო. პირველი და მნიშვნელოვანი, ეს იყო მშვიდობის სურვილი, რაც შემორჩენილი გვაქვს ტრადიციებში და სუფრის წინამძღვარი, ე.წ. თამადა გურიაში მშვიდობით იწყებს სადღეგრძელოს. ყველას გვახსოვს, როგორი გახშირებული იყო ყაჩაღობა, ქურდობა და ა.შ. ეს იყო ყველაზე დიდი შიში და სტრესი იმდროინდელი ადამიანისა, გამოძრომის სურვილი იყო პირველი და მნიშვნელოვანი. მერე, უბრალოდ, ყველა ადამიანისთვის იყო, ელემენტარული კომფორტი მაინც უსურვოს საკუთარ თავს, რომელიც დალოცვაში ხვავად და ბარაქად მოიაზრებოდა. ახალი წელი ჯადოსნურ შეგრძნებებთან ასოცირდება და ჩვენ ყველანი მაინც ვიმეორებთ საკუთარ ბავშვობას ამ თვალსაზრისით. თუ თოვლის ბაბუის ან სანტა-კლაუსის არ გვჯერა… გვჯერა საკრალური სიტყვებისა, რომელსაც ვიტყვით და შემდეგ მთელი წელი დაგვებედება.

_ ანუ ახლა, ასე  ვთქვათ, ფერადი სურვილები გაქვთ?

_ ამ წუთას, შეიძლება ითქვას, რომ მყისიერი საფრთხეები არ არსებობს, მაგრამ მშვიდობა მაინც მნიშვნელოვანი  დარჩა ჩვენი ქვეყნისთვის. რა თქმა უნდა,  ვცდილობ, ჩემს ჩანაფიქრში, რომელიც, ბუნებრივია, ყოველთვის ეგოისტურია, ის ახლობელი ადამიანები მოვიაზრო, პირველ რიგში, რომელიც ჩემ ირგვლივ ცხოვრებენ და მათი ჯანმრთელობა  და კეთილდღეობა ვისურვო.

_ რის შეცვლა გინდათ, რას ისურვებდით?

_ ძალიან ხშირად დავდივარ გურიაში და კონკრეტულად, ოზურგეთში. ახლა ფილმის სცენარი იწერება, ფილმის პროექტზე ვმუშაობ, რომლის მოტივები “გურული დღიურებიდან“ არის წამოსული. ეს პროექტი რეჟისორ ლევან კოღუაშვილთან ერთად ხორციელდება. რატომ ვახსენე ახლა ეს?  _ მგონია, რომ გურიას სჭირდება აქტიური შემჩნევა და არა ერთჯერადი. ბახმაროდან და გომისმთიდან სელფის დადება ეს ერთჯერადია, ასევე, ერთჯერადია ტელევიზიებმა გააკეთოს სიუჟეტები ან გადაცემა კალანდაზე და მორჩა. გურიას სჭირდება ეს ფრაგმენტულობა გადაიზარდოს დიდი არსით პერმანტულობაში. გურია უნდა ვაქციოთ  მხარედ, რომ სულ შემჩნეული იყოს, ეს იქნება საქართველოს მოქალაქეებისთვის თუ უცხოეთიდან ჩამოსული ტურისტებისთვის.

_ რა ადგილები გაქვთ მონიშნული გურიაში?

_ ეს ის ადგილებია, რომელიც პირადად, ინდივიდუალურად მიკავშირდება მე _ ეს არის ჩემი სახლი სურებში (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი) და ნატანებში (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი).

გურიის მთავარი სავიზიტო ბარათი არის ის, რომ რეალურად მისი ლანდფშატი არის უნიკალური, ანუ აქ არის მთაც, ზღვაც და ასე ვთქვათ, გარდამავალი სივრცეები ანუ იგივე ბახმარო, გომისმთა, ჯიხეთის დედათა მონასტერი, ჯუმათის, შემოქმედის მამათა მონასტრები. მერე უკვე ის სივრცეები, რომლებიც იშლება შეკვეთილიდან გრიგოლეთამდე. თუ ჩვენ სწორედ დავინახეთ და აღვიქვით, ხელში გვექნება ფანტასტიკური სივრცე მთელი მსოფლიოსთვის. ამას ემატება ეთნო-კულტურული ტურიზმი, ჩვენი კრიმანჭული და ბევრი რამ, რაც სწორად მისაწოდებელი ტურისტებისთვის.

_ ხშირად წერთ ბებიაზე, მამაზე, მაგრამ იშვითად წერთ დედაზე. რამდენიმე დღის წინ სოციალურ ქსელში მასზე დაწერე…

_ ეს თვითონ დედაჩემისგან არის განპირობებული. არ უყვარს საჯარო სივრცეებში გამოჩენა და საჯაროდ საუბრები. ჩვენ გვაქვს კლასიკური დედა-შვილური ურთიერთობა. ის არის ჩემი ოპოზიცია და ყველაზე ხშირად თუ ვინმე მაკრიტიკებს, მაკრიტიკებს დედაჩემი. ყველაზე მეტ შენიშვნას ის მაძლევს.

_ რამდენად ითვალისწინებ მის შენიშვნებს და რჩევებს?

_ ხან ვითვალისწინებ და ხან _ არა, ასე იყო ბავშვობიდანვე.

_ სოციალურ ქსელებში, ტელევიზიებში აქტიური ხარ. თავისუფალი დრო თუ გრჩება და როგორ იყენებ მას?

_ თავისუფალი დრო ნაკლებად მაქვს… მაგრამ, თავისუფალი დროის აღქმა ასეთი არ მაქვს, რომელიც დასვენებას უნდა უკავშირდებოდეს.

_ თავისუფალ დროს რას კითხულობთ?

_ მე პროფესიული თვალსაზრისით მიწევს წიგნების კითხვა. იმიტომ, რომ ლექტორი ვარ და ხანდახან გადაკითხვაც მიწევს წაკითხული წიგნების. ხშირ შემთხვევაში, ვარ ჟიურში და იქ უამრავი წიგნის კითხვა მიწევს. ზოგს სიამოვნებით ვკითხულობ, ზოგსაც კი _ იძულებით. მოკლედ,  ვკითხულობ  ყველას და ყველაფერს.

_ იმ მძიმე ფონზე, რაც ამ ბოლო დროს არის ჩვენ ქვეყანაში, განტვირთვა ყველას გვჭირდება. საახალწლო დღეებში, რომელი წიგნის კითხვას გვირჩევ?

_ ჩემთვის ორი ავტორია ყველაზე კარგად საკითხავი _ არჩილ სულაკაური და ასტრიდ ლინდგრენი.

_ მას შემდეგ, რაც “გურული დღიურების“ გამოქვეყნება დაიწყეთ, საზოგადოებაში ამბობენ _ ხომ არ არის ნოდარ დუმბაძის შემოქმედების გაგრძელება.

_ გაგრძობითობა და ტრადიციები ყოველთვის არსებობს მწერლობაში. მათ შორის ისეთ სპეციფიკურ მოცემულობაში, როცა საკითხი გურიას ეხება. მე სიხარულით მოვაწერდი ხელს იმას, რომ ვაგრძელებდე იმ თემებს, რომელზედაც მუშაობდა ნოდარ დუმბაძე. ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანი და საინტერესო მწერალი. თუმცა, ჩემი მიმართულება მაინც განსხვავებული არის, ეს გულისხმობს სხვა ეპოქის ასახვას, რომელიც სპეციფიკურად განსხვავდება იმ ეპოქისაგან,  სადაც ნოდარ დუმბაძეს მოუწია ცხოვრება. ამავდროულად, ეს არის კლასიკური ტიპის რომანები, ეს არის, ე.წ. მხატვრული ესეისტიკა.

_  წარმატებული იყო 2019 წელი?

_ თუ პროფესიული კუთხით მეკითხებით, ცხადია კმაყოფილი ვარ, რადგან ჩვენ დავიწყეთ გარდამტეხი მოძრაობა ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, ინფრასტრუქტურული პროექტების მიმართულებით. დავიწყეთ პირველი სართულის სრული რეაბილიტაცია, ასევე, ასობით სოფლის ბიბლიოთეკა აღვადგინე, არაერთი ქართული კუთხე გავხსენით საზღვარგარეთ. ჩემთვის, ინდივიდუალური თვალსაზრისათაც მნიშვნელოვანი იყო 2019 წელი, რადგან “თომას ზღაპრები“ გამოიცა ჩინეთში, საფრანგეთსა და იტალიაში… დავიწყეთ ფილმზე მუშაობა, რომელიც ჩემთვის არის სერიოზული გამოწვევა და ვფიქრობ, ამ ფილმით ახალ ეტაპს დავიწყებ ჩემს, პირად შემოქმედებით ცხოვრებაში.

_ რას გვისურვებდით 2020 წელს?

_ პირველი და მნიშვნელოვანი ამბავი არის ჯანმრთელობა, ყველანაირი პათეტიკის გარეშე ვამბობ ამას. ჯანმრთელობაზე დგას სხვა დანარჩენი მოცემულობა. ყველას ვუსურვებ 2020 წელს ვიყოთ მაქსიმალურად ჯანმრთელები. ასევე, ვისურვებდი _  შრომას, სწავლას და თავისუფლებას.