ცნობისთვის, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადებით, სომხური სამოციქულო, კათოლიკური, მუსლიმური და იუდაისტური რელიგიური გაერთიანებები ბიუჯეტიდან დაფინანსებას მიიღებენ.
პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის თქმით, ეს ოთხი რელიგიური გაერთიანება საბჭოთა კავშირის პერიოდში დაზარალდა.
“ხშირად გვესმის ოპოზიციისგან, რომ ჩვენი მთავრობის პერიოდში გახშირდა კონფლიქტები რელიგიურ ნიადაგზე, რაც კატეგორიულად არ შეესაბამება სიმართლეს. ჩვენ გვაქვს თანაბარი პატივისცემა სხვადასხვა რელიგიის მიმართ. ამის დასტურია ის, რომ დღეს გამოგვაქვს საკითხი, რომელიც შეეხება 4 რელიგიური მიმართულების დაფინანსებას ბიუჯეტიდან. ეს დაფუძნებული იქნება იგივე პრინციპზე, რომლითაც ვაფინანსებთ მართლმადიდებლურ ეკლესიას”, _ განაცხადა ღარიბაშვილმა.
შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის მინისტრ პაატა ზაქარეიშვილის განცხადებით, აღნიშნული იდეა ექსპრემიერ ბიძინა ივანიშვილს ეკუთვნოდა.
მისი თქმით, ივანიშვილი ამ საკითხს პრემიერობის დროს ცალსახად აყენებდა და შემდგომში ეს ახალმა პრემიერ–მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა მკაფიოდ დააფიქსირა.
ზაქარეიშვილის თქმით, ცნობილია, რომ კონფესიების დასაფინანსებლად დაახლოებით 4.5. მილიონი ლარი გამოიყოფა.
აღნიშნულ გადაწყვეტილებას გამოეხმაურა საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესია. პატრიარქის მდივნის, მიქაელ ბოტკოველის თქმით, მთავრობის დადგენილებაში 4 კონფესიის საბიუჯეტო დაფინანსების თაობაზე საგანგაშოს ვერაფერს ხედავს.
“თუ კონფესიები, რომელზედაც საქართველოს პრემიერ-მინისტრი საუბრობდა, მართლაც დაზარალდნენ და მათ ტოტალიტარული მმართველობის პერიოდში ზარალი განიცადეს, მათი დაფინანსება შესაძლებელია. რა თქმა უნდა, ზომასა და მასშტაბებს ალბათ ხელისუფლება განსაზღვრავს.
საგანგაშოს ვერაფერს ვხედავთ იმაში, რომ მათაც შესაბამისი დაფინანსება მიიღონ. ერთგვარად შეცვლის ალბათ საზოგადოების დამოკიდებულებას და ყბადაღებულ თემას, რომ მხოლოდ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია ფინანსდება. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია იღებს კომპენსაციას იმ ზიანის გამო, რომელიც მას მიადგა ბოლშევიკური ხელისუფლების მმართველობის პერიოდში და ეს თანხა არის განუსაზღვრელად დიდი, ვიდრე ის თანხა, რასაც ეტაპობრივად იღებს”, _ განაცხადა მიქაელ ბოტკოველმა.
თუმცა, განსხვავებული მოსაზრება აქვს საქართველოს სახალხო დამცველს. იგი მიესალმება აღნიშნულ გადაწყვეტილებას, მაგრამ დასძენს, რომ არც ერთი კონფესია არ უნდა დარჩეს დაფინანსების გარეშე და უნდა შემუშავდეს მოდელი, რომლის მიხედვითაც, საქართველოში მოქმედი რელიგიური გაერთიანებები დაფინანსდება.
“ჩვენი რეკომენდაცია მდგომარეობდა იმაში, რომ კონფესიების დაფინანსების საკითხზე დაწყებულიყო დიალოგი და შემუშავებული ყოფილიყო გარკვეული მოდელი დაფინანსებისა. ვფიქრობ, დაფინანსების საკითხი რელიგიების უნდა გახდეს დისკუსის საგანი, თუ ვინ უნდა მიიღოს დაფინანსება. არ უნდა დარჩეს კონფესია დაფინანსების გარეშე.
ჩვენი რეკომენდაცია მდგომარეობს იმაში, რომ არავინ დარჩეს დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში“, _ ამბობს სახალხო დამცველი.
ომბუდსმენის მსგავსად, “მრავალეროვანი საქართველოც” მიიჩნევს, რომ გათვალისწინებულ 4 რელიგიურ გაერთიანებას კიდევ უნდა დაემატოს სხვები. იგი მთავრობას რეკომენდაციის მიმართავს ზემოთ ხსენებულ ჩამონათვალს კიდევ 3 რელიგიუი თემი ევანგელურ – ლუთერანული, ევანგელურ-ბაპტისტური და ეზიდთა თემი დაემატოს.
“საერთო სამოქალაქო მოძრაობა “მრავალეროვანი საქართველო” მიესალმება და მხარს უჭერს საქართველოს მთავრობის მიერ შემუშავებულ დადგენილების პროექტს საქართველოში არსებული რელიგიური გაერთიანებებისათვის საბჭოთა ტოტალიტარული რეჟიმის დროს მიყენებული ზიანის ნაწილობრივ ანაზღაურებასთან დაკავშირებული ზოგიერთი ღონისძიების განხორციელების წესის დამტკიცების თაობაზე, რითაც გათვალისწინებულია ბიუჯეტიდან დაფინანსდეს საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის გარდა 4 რელიგიური გაერთიანება: ებრაული თემი, სომეხთა წმიდა სამოციქულო მართლმადიდებლური ეკლესიის საქართველოს ეპარქია, ისლამური თემი და კათოლიკური ეკლესია. ამასთან ერთად, „მრავალეროვანი საქართველო“ მიზანშეწონილად მიიჩნევს სამთავრობო დადგენილების პროექტით განსაზღვრულ 4 რელიგიურ გაერთიანებას დაემატოს საქართველოსთვის უკვე ტრადიციულად ქცეული 3 რელიგიური თემი, კერძოდ, ევანგელურ-ლუთერანული ეკლესია, რომლის წარმომადგენლების მიმართ 1941 წელს განხორციელდა რეპრესია, ხოლო მათ საკუთრებაში არსებულ უმეტეს საკულტო ნაგებობებს გაუკეთდათ კონფისკაცია, რომლებიც შემდგომში განადგურებულ იქნა, ასევე, ევანგელურ-ბაპტისტური ეკლესია და ეზიდთა თემი, რომელთა წარმომადგენლების მიმართაც ასევე განხორციელდა რეპრესია საბჭოთა ტოტალიტარული რეჟიმის მხრიდან. ყოველივე ზემოთ ღნიშნულის გათვალისწინებით, იმედს ვიტოვებთ, რომ საქართველოს მთავრობა გაითვალისწინებს „მრავალეროვანი საქართველოს“ რეკომენდაციას და დადგენილების პროექტით გათვალისწინებულ 4 რელიგიურ გაერთიანებას დაუმატებს 3 რელიგიურ თემს, რომელზეც ასევე გავრცელდება სამთავრობო პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებები”, _ ნათქვამია ორგანიზაციის განცხადებაში.
თავად ევანგელურ-ბაპტისტური ეკლესიის წინამძღვარი მალხაზ სონღულაშვილი კი მიიჩნევს, რომ საკითხი კარგად გააზრებული არაა, რადგან საქართველოს ევანგელურ-ლუთერულმა ეკლესიამ საბჭოურ პერიოდში დაკარგა თავისი ქონების 100 % და თავისი სამღვდელოების ასევე 100 %, საქართველოს ევანგელურ-ბაპტისტურმა ეკლესიამ ტოტალიტარიზმის პერიოდში განიცადა უზარმაზარი ფინანსური და მატერიალური ზარალი. ასევე, რეპრესირებული იყო მისი სამღვდელოების 80 % და თუ “ოთხი რელიგიური გაერთიანების ბიუჯეტიდან დაფინანსების კრიტერიუმი “მიყენებული ზარიალია”, მაშინ ჩვენ საქმე გვაქვს შეურაცხყოფასთან, როცა ამ ორ კონკრეტულ გაერთიანებას იმ მატერიალურ და ადამიანურ მხვერპლს, რომელიც მათ გაიღეს ტოტალიტარიული რეჟიმის დროს, არ უთვლიან “ზარალად.” გაკვირვებული ვარ, რომ ჩვენმა მთავრობამ ეს ან არ იცის, ან არ უნდა რომ იცოდეს.”
“შექმნილ ვითარებაში, ჩემი აზრით, რელიგიური გაერთიანებები (მათ შორის საპატრიარქო) უნდა ფინანსდებოდნენ არა მიღებული ან არ მიღებული ზარალის კრიტერიუმით, არამედ იმის მიხედვით, თუ საზოგადოებრივად რა სასარგებლო საქმიანობას ეწევიან ისინი.
თუ სახელმწიფოს მაინცდამაინც უნდა, რომ დააფინანსოს რელიგიური გაერთიანებები, მაშინ მან უნდა დაიცვას თანასწორობის პრინციპი. მან უნდა დააფინანსოს ნებისმიერი რელიგიური გაერთიანებების მიერ განხორციელებული პროექტები, რომელიც სახლმწიფოსა და საზოგადოების ინტერესებსა და პასუხისმგებლობის ფარგლებში შედის (ასეთი პროექტები შეიძლება იყოს უსახლკაროთა თავშესაფრები, საგანმანათლებლო კერები და კულტურული კერები საზოგადოების უპოვარი ფენებისათვის და სხვა).
ამჟამად მიღებული გადაწყვეტილება ტოვებს, “დაყავი და იბატონეს” პრინციპის ამოქმედების შთაბეჭდილებას საქართველოს რელიგიურ სივრცეში. ეს კი საფრთხეს შეუქმნის დემოკრატიისა და რელიგიის თავისუფლების განვითარებას საქართველოში”, _ აცხადებს სონღულაშვილი.
საზოგადოებრივი კომუნიკაციების მართვის სპეციალისტი და ანალიტიკოსი არჩილ გამზარდია კი “გურია ნიუსთან” აღნიშნავს, რომ პრემიერის მიერ გახმოვანებული ინიციატივა სწორი და წინ გადადგმული ნაბიჯია.
“უთუოდ სწორი ნაბიჯია, რადგან სახელმწიფო თვის თავზე გარკვეულ პასუხისმგებლობას იღებს. ის ფაქტი, რომ სახელმწიფომ აღიარა რეპრესიების არსებობა არამხოლოდ მართლმადიდებური ეკლესიის მიმართ, ესაა სახელმწიფოს მდგრადობის მნიშვნელოვანი ნიშანი”, _ ამბობს გამზარდია და დასძენს, რომ ცხადია დისკუსიის თემა გახდება თუ რამდენი ასეთი რელიგიური კონფესია უნდა იყოს დაფინანსებული, თუმცა, დასაწყისისთვის მთავრობის გადაწყვეტილება მისასალმებელია.
“ზოგი ამბობს , რომ სახელმწიფო ბევრ რამეშია ვალდებული, იგივე ანაბრების საკითხი, რაშიც სრულიად ვეთანხმები, მაგრამ როცა საშუალება არაა ყველაფრის ერთად კეთების, საიდანღაც ხომ უნდა დაიწყოს?! ესაა მნიშვნელვოანი რელიგიური კონფესიები. ამიტომ, სახლემწიფო აქედან იწყებს. შესაძლოა ხვალ მან სხვა კონფესიებიც დაუმატოს, თუ აღმოჩნდა, რომ ისინიც დაზარალებულები არიან. სწორედ ამიტომ მიმაჩნია, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილების გაპროტესტება რომელიმე არასამთავრობო ორგანიზაციის მხრიდან არის არაადეკვატური, არასწორი მიდგომა და საკუთარი თავის მხილება, იმ მხრივ, რომ მათ სინამდვილეში ეს საკითხი არ ადარდებთ და არც ამ რელიგიური თემების უფლებების დაცვით არიან დაინტერესებულნი”, _ ამბობს “გურია ნიუსთან” საუბრისას სპეციალისტი.
მისივე თქმით, ტერმინი სახელწიფო ბიუჯეტიდან დაფინანსება არასწორია, რადგან ესაა სახელმწიფოს მიერ მიყენებული ზარალის, სახლემწიფოს მიერვე ანაზღაურება.
გამზარდია არ გამორიცხავს მთავრობამ მიიღოს გადაწყვეტილება სხვა რელიგიური კონფესიების დაფინანსების თაობაზეც, თუ დადგინდა, რომ საბჭოთა კავშირის პერიოდში ისინიც დაზარალდნენ. თუმცა, მათ რიცხვში არ უნდა იყოს დამოუკიდებლობის პერიოდში შექმნილი რელიგიური ხაზები.
სპეციალისტი მთავრობას მიმართავს, ჩამოაყალიბოს სტრატეგიული ხევა, შეიმუშაოს გეგმა, რომელიც გულისხმობს კომუნისტური პერიოდიდან დაწყებული რეპრესიების მსხვერპლთათვის, მათ შორის პიროვნებების, ზარალის ანაზღაურებას.
ცნობისთვის, სომეხთა სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპარქია საქართველოში და საქართველოს მთავარი რაბინი პრემიერის ინიციატივას 4 კონფესიის ბიუჯეტიდან დაფინანსების თაობაზე მიესალმებიან. ამიერკავკასიის კათოლიკეთა სამოციქულო ადმინისტრაცია და საქართველოს სამუფთო სამმართველო კი ინიციატივის შეფასებისგან თავს იკავებენ.
